U Crnoj Gori postoji stambeni fond od 396.873 stambene jedinice. U odnosu na podatke sa popisa 2011. godine, u periodu od 2011. do 2023. izgrađeno je 82.169 stambenih jedinica, što znači okvirno 6.847 stambenih jedinica na godišnjem nivou.
Ukoliko se u prosjeku porez na nepokretnosti na godišnjem nivou poveća za 100 eura, onda bi se samo u ovom segmentu prikupilo 39,6 miliona eura, konstatovano je u Strategiji stambene politike Crne Gore do 2036. godine. U tom dokumentu se samo marginalno pominje gradnja stambenog kompleksa “Velje brdo”, piše Dan.
Za realizaciju svih planiranih aktivnosti iz ovog dokumenta ove godine predviđen je trošak od 54.731.806 eura.
– Planirani trošak za 2025. godinu je 34.423.403 eura, dok za 2026. godinu iznosi 20.308.403 eura. Od navedenih sredstava iz budžeta Crne Gore za 2025. godinu je opredijeljeno 10.097.865 eura, od čega 10.000.000 eura za realizaciju projekta “Velje brdo”, dok je za 2026. planirano 77.865 eura – piše u Strategiji stambene gradnje do 2036. godine, u kojoj se dalje ne navode detaljniji podaci o zgradama koje bi trebalo da se grade na Veljem brdu.
Poslednji podaci sa popisa pokazuju da je u Crnoj Gori 217.441 domaćinstvo, dok ih je 2011. godine bilo 192.242. Podstanarskih domaćinstava bilo je preko 18.000, dok je kod roditelja stanovalo preko 10.000 građana. Evidentirano je preko 150.000 vlasnika stanova.
Analizirajući podatke po opštinama, najveći broj domaćinstava nalazi se u opštinama Podgorica, Nikšić, Pljevlja, Bar, Bijelo Polje i Herceg Novi. U gradskim sredinama nalazi se 126.087 domaćinstava, a u ruralnim 66.155. Prema popisu iz 2023. godine bilo je 179,4 hiljade stanova više nego domaćinstava. Ukupan broj stanova iznosio je 396.873. Unutar EU, samo u Njemačkoj manje od 50 odsto građana/ki živi u sopstvenoj nekretnini, a ako se posmatraju sve evropske zemlje, prednjači bogata Švajcarska, u kojoj vlasnički status ima tek 47,9 odsto stanovništva. Međutim, zemlje u kojima građani/ke dominiraju u vlasništvu nad nekretninama ne mogu se pohvaliti visokim kvalitetom stanovanja. Jedan od ključnih elemenata u ocjenjivanju kvaliteta stanovanja je dostupnost dovoljnog prostora u stanu.
Tako je najviše ljudi u pretrpanim stanovima zabilježeno u Rumuniji (48 odsto), a slijede Latvija (43,2 odsto), Bugarska (42,5 odsto), Hrvatska (41,1 odsto) i Poljska (40,7 odsto). Najbolje uslove stanovanja ima Kipar, u kojem samo 2,4 odsto građana/ki živi u pretrpanim stanovima. Takođe, znatno viši standard od prosjeka imaju i Malta, Irska, Belgija i Holandija.
U okviru Evropske unije najniže troškove stanovanja (koji obuhvataju kredit, zakup, režije i održavanje) imaju građani/ke Malte, u kojoj samo 1,4 odsto stanovništva za tu namjenu troši više od 40 odsto dohotka. U EU su u drugom kvartalu 2024. godine, u poređenju sa istim periodom 2023, zakupnine porasle za 3,0 odsto, a cijene kuća za 2,9 odsto – konstatovano je u Strategiji.
U dijelu koji se tiče migracija, navodi se da je negativni saldo migracija iz sjevernog u središnji i primorski region prosječno godišnje iznosio oko 1.300 lica.
– To ukazuje da je iz ovog regiona u središnji i primorski u periodu 2013–2023. godine migriralo više od 10.000 lica. Trenutno Crnu Goru karakteriše veći priliv od odliva stanovništva u inostranstvo, i taj priliv je dominantno u središnji i primorski region, utičući tako na strukturu lokalnog stanovništva i moguća kretanja na tržištu robe i usluga, kao i na tržištu rada. Opštine sjevera, sa najvećim odlivom stanovništva prema opštinama primorskog i središnjeg regiona, naročito Podgorice, u posmatranom periodu 2013–2023. godine su Bijelo Polje, Berane, Pljevlja i Rožaje, kao najveće opštine sjevera. Povećanje urbanizacije i unutrašnje migracije iz sjevernog u središnji i primorski region, dovele su do sve manje tražnje za obrazovanjem na sjeveru i u ruralnim sredinama. Crna Gora se suočava s ozbiljnom neusklađenošću potreba i raspoloživosti u pogledu obrazovne infrastrukture, koja je dodatno naglašena pomenutim demografskim promjenama. Tokom prethodne decenije evidentan je trend rasta broja stanovništva koje je promijenilo mjesto prebivališta unutar Crne Gore, osim 2020. godine, koja je prepoznata kao prva godina pandemije kovid-19, sa strogim epidemiološkim mjerama. Broj lica koja su promijenila mjesto prebivališta u 2024. godini manji je za 25,5 odsto nego u 2013. godini – predočeno je u Strategiji.
