Grupa državljana Crne Gore koji su diplomirali na ustanovama visokog obrazovanja u Bosni i Hercegovini (BiH) obratila se redakciji “Dana”, tvrdeći da im je potpuno uskraćeno pravo na rad i egzistenciju u sopstvenoj državi zbog dvogodišnje privremene blokade nostrifikacije diploma sa nekih ustanova u BiH.
Oni su se obratili nakon istraživačkog teksta “Dana” o problemu falsifikovanih diploma u Crnoj Gori, navodeći da su na udaru sistema i “pošteni studenti”, koji su uredno izvršavali sve svoje obaveze tokom studija.
– Ministarstvo prosvjete, nauke i inovacija Crne Gore već pune dvije godine sprovodi neselektivnu “privremenu zabranu” nostrifikacije diploma stečenih u Bosni i Hercegovini. Razlog su istrage o lažnim diplomama koje se tamo vode. Međutim, pod izgovorom istrage, sistem primjenjuje princip kolektivne kazne. Na udaru su se našli i pošteni studenti, koji su regularno išli na predavanja, polagali ispite, plaćali školarine i pošteno završili sve svoje obaveze – tvrde ovi studenti.
Ističu da im je zbog dvogodišnje blokade i tromosti ENIC/NARIC centra Ministarstva prosvjete potpuno uskraćeno pravo na rad i egzistenciju u sopstvenoj državi.
– Nismo u mogućnosti da se zaposlimo i da polažemo stručne ispite, niti da dobijemo licence, iako nemamo nikakve veze sa prevarama – naglašavaju ovi studenti.
Oni pitaju nadležno ministarstvo zbog čega privremena obustava traje već dvije godine, bez jasnog roka i rješenja
– Zašto se ne vrši individualna provjera diploma, umjesto primjene opšte zabrane? Dokle će pošteni građani snositi posljedice zbog tuđih nepravilnosti? Ovo pitanje više nije administrativno, već ozbiljno društveno i egzistencijalno pitanje za stotine mladih ljudi u Crnoj Gori. Završili smo studije, ali život nam je ostao na čekanju – ističe grupa studenata.
Prema podacima koje je Ministarstvo prosvjete, nauke i inovacija dostavilo “Danu”, privremeno je obustavljena nostrifikacija diploma sa osam ustanovama visokog obrazovanja iz BiH i Srbije zbog istraga koje se vode protiv njih u tim zemljama, prema zaključku Vlade Crne Gore, a radi zaštite javnog interesa.
– Zaključkom broj 10-011/24-6415/2 od 15. novembra 2024. godine obustavljeno je priznavanje inostranih obrazovnih isprava sa šest ustanova visokog obrazovanja iz BiH, i to sa Nezavisnog univerziteta za političke i društvene nauke, Banja Luka – NUBL, Banja Luka, Visoke škole za primijenjene i pravne nauke “Prometej”, Banja Luka, Victoria International University, Mostar (pravni nasljednik Univerziteta modernih znanosti CKM Mostar), Visoke škole Union, Mostar, Internacionalnog univerziteta, Brčko, Univerziteta za poslovni inženjering i menadžment PIM, Banja Luka.Takođe, Zaključkom Vlade broj 11-011/25-2998/2 od 4. septembra 2025. godine, MPNI je privremeno obustavilo priznavanje diploma stečenih na Visokoj školi za uslužni biznis Istočno Sarajevo – Sokolac BiH. Privremeno je obustavljeno i priznavanje isprava stečenih na Univerzitetu Megatrend, Republika Srbija, zbog oduzimanja dozvole za rad navedenom Univerzitetu – saopšteno je “Danu” iz resora prosvjete krajem aprila.
Državna agencija za istrage i zaštitu (SIPA) Bosne i Hercegovine, aktom broj 16-14/1-04-1-6384-401/20, od 30. oktobra 2024. godine, obavijestila je MPNI Crne Gore da je optužnicom koju je Tužilaštvo BiH 3. jula 2024. godine podiglo u predmetu koji se odnosi na nezakonito izdavanje visokoškolskih diploma obuhvaćeno 15 fizičkih i šest pravnih lica. Na osnovu predmetnog obavještenja SIPA, Vlada Crne Gore je Zaključkom broj 10-011/24-6415/2 od 15. novembra 2024. godine zadužila MPNI da obustavi priznavanje inostranih obrazovnih isprava stečenih na ustanovama visokog obrazovanja koje su obuhvaćene istragom nadležnih organa BiH, do okončanja postupka pred nadležnim organima BiH.
Ministarstvo se obratilo Tužilaštvu BiH, koje ih je krajem oktobra 2025. godine informisalo da je predmetna optužnica potvrđena od strane Suda BiH, da je postupak u fazi glavnog pretresa, kao i da lica za koja su iskazali interesovanje nisu obuhvaćena optužnim aktom.
– Kako smo u saznanju iz medija u BiH da u predmetu poznatom pod nazivom “Klaster” navodno postoji presuda, a kako među objavljenim sudskim odlukama na Portalu sudske prakse u BiH među objavljenim sudskim odlukama nismo mogli pronaći presudu, iz tog razloga smo se u martu zvanično obratili Sudu BiH upitom o ishodu optužnice Tužilaštva BiH koja se odnosi na nezakonito izdavanje visokoškolskih diploma, te da li je sud u konkretnom slučaju donio presudu, i ukoliko jeste, da li je pravosnažna i kakav je ishod iste. Do danas nismo dobili odgovor Suda BiH na osnovu koga ćemo razmotriti dalje postupanje u konkretnom slučaju obustave priznavanja – rekli su ranije iz resora ministarke Anđele Jakšić Stojanović, piše Dan.
Ranije pozitivno riješeni zahtjevi sa “Prometeja”, koji je danas firma
Iz Ministarstva prosvjete “Danu” su krajem aprila kazali da trenutno nemaju zahtjeve za nostrifikaciju diploma nekadašnjeg Fakulteta za primijenjene i pravne nauke “Prometej” iz Banje Luke, koji je, prema pisanju medija u BiH, nakon istrage i presude zbog kupovine diploma preregistrovan u firmu sa različitim djelatnostima.
– U toku 2023. godine imali smo tri zahtjeva za priznavanje diplome stečene na Visokoj školi za primijenjene i pravne nauke “Prometej”, Banja Luka, i svi zahtejvi su pozitivno riješeni. Tokom 2024, 2025. i 2026. godine nismo imali zahtjeva za priznavanje diploma stečenih na toj ustanovi – kazali su nam ranije iz MPNI.
Podsjetili su da je ta ustanova posjedovala rješenje o akreditaciji od Agencije za visoko obrazovanje Republike Srpske za period od 18.4.2016. godine do 19.10.2024. godine i da je upisana u Državni registar akreditovanih visokoškolskih ustanova Bosne i Hercegovine.
– Dakle, sve diplome stečene u periodu kada je ustanova visokog obrazovanja imala potrebnu akreditaciju i dozvolu za rad smatraju se javno važećim obrazovnim ispravama – objasnili su iz MPNI.
