Putnički saobraćaj na brzoj pruzi Beograd–Budimpešta neće početi da funkcioniše prije ljeta, saopštilo je mađarsko Ministarstvo građevinarstva i saobraćaja, potvrđujući time procjene koje su se već duže vrijeme pojavljivale u stručnim krugovima i medijima u ovoj zemlji.
Prema pisanju portala „Teleks”, koji se poziva na zvanične izvore i informacije iz menadžmenta samog projekta, završetak radova na sistemu za upravljanje vozovima – ključnoj komponenti bezbjednog funkcionisanja pruge – neće biti moguć prije parlamentarnih izbora u Mađarskoj, zakazanih za 12. april, kako se u javnosti očekivalo.
Iako su ranije postojala politička obećanja da bi dionica kroz Mađarsku za putnički saobraćaj mogla biti puštena u rad prije tog datuma, sada je izvjesno da do toga neće doći.
U saopštenju mađarskog ministarstva navodi se da je jedan od osnovnih preduslova za uvođenje putničkog saobraćaja velikih brzina, koje će kroz Mađarsku iznositi 160 kilometara na čas, potpuno funkcionalan ETCS sistem (European Train Control System), koji omogućava automatsku kontrolu i bezbjedno kretanje vozova.
„Prije nego što sistem bude odobren za upotrebu, neophodno je sprovesti više faza testiranja, uključujući i simulaciona i praktična ispitivanja na samoj pruzi”, ističu nadležni.
Prema dostupnim informacijama, prva faza testiranja softvera je već okončana, a kineski izvođač radova dobio je detaljan izvještaj o uočenim nedostacima. Kako navode iz mađarskog ministarstva, izvođač se obavezao da sve greške otkloni do 7. aprila, nakon čega će biti isporučena nova, unaprijeđena verzija sistema. Tek nakon toga slijedi novi ciklus računarskog testiranja.
„Ovo je standardna procedura koja se primjenjuje u cijeloj Evropi i od nje se ne može odstupiti”, naglašavaju u Ministarstvu.
Ukoliko ova faza bude uspješno završena, pristupiće se fizičkom testiranju na samoj pruzi, što predstavlja posljednji korak prije izdavanja dozvole za komercijalnu upotrebu. Ipak, čak i u najpovoljnijem scenariju, proces otklanjanja eventualnih grešaka i dobijanja svih neophodnih sertifikata traje najmanje tri mjeseca.
„Iako ćemo učiniti sve da procedure budu što efikasnije, bezbjednost saobraćaja neće biti ugrožena radi ubrzavanja radova”, poručili su iz Ministarstva, dodajući da neće biti zaobilaženja propisanih standarda. U optimističnim procjenama koje su se mogle čuti posljednjih nedjelja od strane mađarskog šefa diplomatije Petera Sijarta pominjan je kraj marta, a zatim i april kao mogući period završetka, ali je, kako navodi „Teleks”, realnija procjena od samog početka bila da će radovi biti okončani tek tokom ljeta. U saopštenju Ministarstva dodaje se da će naredni koraci biti realizovani u tijesnoj saradnji sa evropskim regulatornim tijelima, kako bi se obezbijedila puna usklađenost sa standardima Evropske unije.
„Svaka faza testiranja biće dokumentovana i podložna nezavisnoj provjeri, što je preduslov za dobijanje konačne dozvole za rad”, ističu iz Ministarstva i podsjećaju da je modernizacija ove pruge jedan od prioritetnih infrastrukturnih poduhvata u regionu.
„Ovo nije samo nacionalni projekat, već dio šire evropske transportne mreže. Upravo zato nećemo praviti kompromise kada je riječ o bezbjednosti i kvalitetu”, zaključuje se u saopštenju mađarskog Ministarstva građevinarstva i saobraćaja.
Prema ocjeni stručnjaka iz oblasti željezničke infrastrukture u Mađarskoj, posebnu pažnju u narednom periodu zahtijevaće integracija svih podsistema koji učestvuju u upravljanju saobraćajem.
„ETCS nije izolovano rješenje, jer on mora biti u potpunosti usklađen sa signalizacijom, telekomunikacijama i upravljačkim centrima. Svaka neusklađenost može dovesti do kašnjenja u finalnoj fazi”, navodi se u analizama koje prenosi „Teleks” i podsjeća da su za relativno kratko vrijeme MAV napustila dvojica najkompetentnijih stručnjaka u ovoj oblasti, zbog čega je u mađarskoj željezničkoj kompaniji, navodno, nastupila kriza kadrova.
Iz mađarskog ministarstva poručuju da se paralelno sa tehničkim radovima sprovode i pripreme za operativno funkcionisanje linije. Takođe se naglašava da će uvođenje brzih vozova imati značajan uticaj na ukupnu organizaciju željezničkog saobraćaja u regionu.
„Očekujemo povećano interesovanje putnika, ali i rast teretnog transporta, što će dodatno opravdati značaj ovog projekta”, navodi se u saopštenju.
Iako rokovi i dalje ostaju neizvjesni, zvaničnici poručuju da se radovi odvijaju u skladu sa trenutnim mogućnostima i da je ključni cilj da nova pruga bude pouzdana od prvog dana. Bolje je kasniti nekoliko mjeseci nego rizikovati bezbjednost sistema koji će biti u upotrebi decenijama, zaključuju u mađarskom ministarstvu.
