Iz Instituta za javno zdravlje Crne Gore (IJZCG) kazali su za “Dan” da za hantavirus ne postoji lijek, niti vakcina, te da se u Crnoj Gori ova infekcija prati kao hemoragična groznica s bubrežnim sindromom (HGBS), koja se redovno registruje tokom prethodne dekade i često je povezana s epizootijama među mišolikim glodarima.
Iz IJZCG kažu da Svjetska zdravstvena organizacija trenutno ocjenjuje da je rizik po globalnu populaciju od događaja na kruzeru “MV Hondijus” nizak, ali nastavljaju da prate epidemiološku situaciju.
Kako upozoravaju, u Crnoj Gori i širem regionu Balkana ovu infekciju najčešće prenosi žutogrli miš, koji uzrokuje teže oblike HGBS-a, sa stopom smrtnosti do 12 odsto, te je epidemiološki najznačajniji soj za naš region.
– Ne postoji specifičan lijek ni vakcina protiv hantavirusa. Rana potporna medicinska njega i hitno upućivanje u ustanovu sa jedinicom intenzivne njege mogu poboljšati izglede za preživljavanje – ističu iz IJZCG.
Za širu gradsku populaciju koja ne boravi u ruralnim područjima, niti dolazi u kontakt s glodarima, rizik od hantavirusne infekcije je nizak.
Najviše su izloženi poljoprivrednici, šumarski radnici, lovci, planinari, te osobe koje povremeno borave u vikend-kućama i planinarskim objektima. Pravovremenim informisanjem o simptomima i preventivnim mjerama moguće je efikasno smanjiti izloženost.
Epidemija hantavirusa izbila je u aprilu na holandskom kruzeru “MV Hindijus”, tokom transatlantskog putovanja, što je rezultiralo sa tri smrtna slučaja i desetinama zaraženih, kao i novim slučajevima na evropskom kopnu.
Na brodu se nalazila i crnogorska državljanka, za koju iz IJZCG kažu da je dobrog zdravstvenog stanja.
Glavni i najčešći evropski soj je Puumala virus (PUUV), široko rasprostranjen u sjevernoj i zapadnoj Evropi. Prenosi ga šumska voluharica, a uzrokuje blagi oblik HGBS-a poznat kao nefropatia epidemica.
Stopa smrtnosti je niska, obično ispod 1 odsto. Dobrava-Beograd virus (DOBV) rasprostranjen je pretežno u jugoistočnoj Evropi, uključujući Balkansko poluostrvo.
– DOBV prenosi žutogrli miš. Uzrokuje teže oblike HGBS-a, sa stopom smrtnosti do 12 odsto, te je epidemiološki najznačajniji soj za naš region. U Crnoj Gori i širem regionu Balkana dominantno prisustvo ima upravo Dobrava-Beograd virus, koji uzrokuje teže kliničke slike u poređenju sa blažim sojevima koji se nalaze u sjevernoj Evropi. Ovo je važan kontekstualni podatak koji razlikuje našu epidemiološku situaciju od, na primjer, skandinavskih zemalja, gdje dominira Puumala virus sa nižom stopom smrtnosti. U oba slučaja, prenos s čovjeka na čovjeka nije dokumentovan u Evropi, što je još jedna ključna razlika u odnosu na andes virus u Južnoj Americi – objašnjavaju iz IJZCG.
U slučaju ugriza glodara, potrebno je odmah oprati ranu sapunom i vodom i posjetiti ljekara.
– Ako se jave simptomi – groznica, jak bol u mišićima, bol u leđima ili trbuhu, u roku od nekoliko sedmica nakon mogućeg izlaganja, hitno se treba obratiti ljekarskoj službi i napomenuti potencijalni kontakt s glodarima. Hantavirusna infekcija nije bolest svakodnevnog života u urbanim sredinama – rizik je pretežno u ruralnim predjelima veći i sezonski (kasno proljeće i jesen), vezan uz boravak u prirodi, rad na terenu i nekorišćene objekte. Pravovremene i jednostavne mjere higijene i preventivnog ponašanja u većini slučajeva dovoljne su da se rizik svede na minimum – naglašavaju iz IJZCG.
Simptomi kod ljudi obično se javljaju između jedne i osam sedmica nakon izloženosti, zavisno od vrste virusa.
– Tipično uključuju groznicu, glavobolju, bolove u mišićima, te gastrointestinalne tegobe kao što su bol u stomaku, mučnina ili povraćanje. Svjetska zdravstvena organizacija je na brodu “MV Hindijus” registrovala febrilna stanja, gastrointestinalne simptome, te brzu progresiju ka upali pluća, akutnom respiratornom distres sindromu i šoku – ističu iz IJZCG.
