Fotografije sa filma starog pedeset godina otkrivaju 8.000 godina stare znake mumifikacije – najraniji pronađeni dokaz na svetu.
Prije otprilike 60 godina, jedan arheolog snimio je fotografije nekoliko skeleta zakopanih u grobovima starim 8.000 godina u južnom Portugalu. Sada, nova analiza ovih ranije nerazvijenih fotografija sugeriše da najstarije ljudske mumije ne potiču iz Egipta niti iz Čilea, već iz Evrope.
Više desetina drevnih tijela pronađeno je u portugalskoj dolini Sado tokom iskopavanja 1960-ih, a najmanje jedno od tih tijela je mumificirano, vjerovatno da bi se olakšao transport prije sahrane, rekli su istraživači nakon analize snimaka.
Postoje znaci da su i druga tijela sahranjena na tom mjestu takođe bila mumificirana, što sugeriše da je ta praksa u tom periodu možda bila široko rasprostranjena u ovom regionu.
Složeni postupci mumifikacije korišćeni su u starom Egiptu prije više od 4.500 godina, a dokazi o mumificiranju pronađeni su i na drugim mjestima u Evropi i datiraju iz oko 1000. godine prije nove ere. Ali novoidentifikovana mumija u Portugalu je najstarija ikada pronađena. Za oko 1.000 godina je starija od mumija otkrivenih u priobalnom regionu pustinje Atakama u Čileu.
Iako je mumifikacija relativno jednostavna u veoma suvim uslovima kao što je pustinja Atakama, za mumifikaciju u Evropi je mnogo teže naći jer mnogo vlažniji uslovi znače da mumificirana meka tkiva retko ostaju očuvana, rekla je Rita Pejroteo-Stjerna, bioarheolog sa Univerziteta Upsala u Švedskoj.
Dokazi o mumificiranju potiču iz nekoliko rolni fotografskog filma pronađenog među stvarima preminulog portugalskog arheologa Manuela Farinha dos Santosa, koji je umro 2001. godine. Farinha dos Santos je radio na ljudskim ostacima iskopanim u dolini Sado ranih 1960-ih. Kada su istraživači tokom nove studije razvili film, otkrili su crno-bele fotografije 13 sahrana iz mezolita ili srednjeg kamenog doba. Iako su se delovi dokumentacije i ručno crtane mape nalazišta čuvale u Nacionalnom arheološkom muzeju u Lisabonu, ove fotografije su ranije bile nepoznate. Sada su pružile arheolozima jedinstvenu priliku da prouče sahrane, rekla je Pejroteo-Stjerna. Nakon što su koristili fotografije kako bi rekonstrisali grobnice na dve lokacije, naučnici su primjetili da su kosti jednog skeleta “hipersavijene” – to jest da su ruke i noge savijene van prirodnih granica – što ukazuje da je tijelo bilo vezano, sada raspadnutim konopcima, koji su zategnuti nakon smrti pojedinca. Takođe nije bilo znakova da se tlo drevnog groba pomeralo dok se meko tkivo tijela raspadalo. Tim procesom se smanjuje zapremina tijela, što dovodi do toga da okolni sediment ispunjava praznine koje su ostale – što sugeriše da nije bilo takvog razlaganja. Ovi dokazi govore da je tijelo mumificirano nakon smrti; osoba je vjerovatno namjerno isušena, a zatim “smanjena” zatezanjem kanapa, rekla je ona.
Dokazi o mumificiranju potiču iz nekoliko rolni fotografskog filma pronađenog među stvarima preminulog portugalskog arheologa Manuela Farinha dos Santosa, koji je umro 2001. godine.
Farinha dos Santos je radio na ljudskim ostacima iskopanim u dolini Sado ranih 1960-ih. Kada su istraživači tokom nove studije razvili film, otkrili su crno-bele fotografije 13 sahrana iz mezolita ili srednjeg kamenog doba.
Iako su se delovi dokumentacije i ručno crtane mape nalazišta čuvale u Nacionalnom arheološkom muzeju u Lisabonu, ove fotografije su ranije bile nepoznate. Sada su pružile arheolozima jedinstvenu priliku da prouče sahrane, rekla je Pejroteo-Stjerna.
Nakon što su koristili fotografije kako bi rekonstrisali grobnice na dve lokacije, naučnici su primetili da su kosti jednog skeleta “hipersavijene” – to jest da su ruke i noge savijene van prirodnih granica – što ukazuje da je tijelo bilo vezano, sada raspadnutim konopcima, koji su zategnuti nakon smrti pojedinca.
Takođe nije bilo znakova da se tlo drevnog groba pomeralo dok se meko tkivo tijela raspadalo. Tim procesom se smanjuje zapremina tijela, što dovodi do toga da okolni sediment ispunjava praznine koje su ostale – što sugeriše da nije bilo takvog razlaganja.
Ovi dokazi govore da je tijelo mumificirano nakon smrti; osoba je verovatno namerno isušena, a zatim “smanjena” zatezanjem kanapa, rekla je ona.
